ทองในวิกฤต: ข้อมูล 20 ปีว่าทองป้องกันพอร์ตได้จริงไหม และเมื่อไรที่ทองก็ร่วง
เทรดทอง 301 ตอนที่ 5: ทองทำอะไรใน 7 วิกฤตตลาดหุ้นและ 8 ข่าวสงคราม ตั้งแต่ปี 2550 ทำไมบางวิกฤตทองก็ร่วง ทองแท่งไทยต่างจาก XAUUSD อย่างไร พร้อมกราฟย้อนดูทีละวิกฤตและเครื่องคำนวณพอร์ตหุ้นผสมทอง
สารบัญบทความ · 8 หัวข้อ
- ใน 7 ครั้งที่หุ้น Nasdaq ร่วงเกิน 15% ตั้งแต่ปี 2550 XAUUSD ขึ้น 5 ครั้ง เฉลี่ย +6.3% ขณะที่ Nasdaq ลงเฉลี่ย −29.6% ทองแท่งไทยดีกว่าอีก เฉลี่ย +10.2% และขึ้น 6 ใน 7 ครั้ง เพราะเงินบาทมักอ่อนช่วงวิกฤต
- ทองไม่ได้กันทุกวิกฤต: ช่วงขาดสภาพคล่อง (ปลายปี 2551, มี.ค. 2563) และช่วงดอกเบี้ยแท้จริงพุ่ง (2565) ทองร่วง 12–30% ไปพร้อมหุ้น
- ทองมีวิกฤตของตัวเอง ล่าสุดจากจุดสูงสุด 5,516 ดอลลาร์ (29 ม.ค. 2569) ลงไปถึง 3,988 (−27.7%) และวันที่ 9 ต.ค. 2569 ยังต่ำกว่าจุดสูงสุด 24%
- ข่าวสงครามมักทำให้ทองขึ้นวันแรก (7 ใน 8 เหตุการณ์) แต่หลัง 1 เดือนผลปนกัน ส่วนวิกฤตการเงินอย่าง SVB ปี 2566 ให้ผลต่อเนื่องกว่า
“ทองคือสินทรัพย์ปลอดภัย” เป็นประโยคที่ได้ยินบ่อยที่สุดในวงการ แต่เทรดเดอร์ที่ซื้อทองตอนตลาดตื่นตระหนกในเดือนมีนาคม 2563 กลับขาดทุนเกือบ 13% ภายใน 3 สัปดาห์ ตอนนี้เราจะดูข้อมูลจริงทุกวิกฤตตั้งแต่ปี 2550 ว่าทองป้องกันพอร์ตได้เมื่อไร ล้มเหลวเมื่อไร และคนเทรด XAUUSD ควรรับมืออย่างไร
7 วิกฤตตลาดหุ้น ทองทำอะไร
นิยามวิกฤตแบบตรงไปตรงมา: ทุกครั้งที่ดัชนี Nasdaq ลดลงจากจุดสูงสุดเกิน 15% วัดจากวันที่หุ้นทำจุดสูงสุดถึงวันที่ทำจุดต่ำสุด
| วิกฤต | ช่วงที่หุ้นร่วง | Nasdaq | XAUUSD | ทองแท่งไทย |
|---|---|---|---|---|
| วิกฤตการเงินโลก | 31 ต.ค. 2550 – 9 มี.ค. 2552 | −55.6% | +19.7% | +27.0% |
| หนี้ยุโรปและสหรัฐฯ ถูกลดอันดับ | 29 เม.ย. – 3 ต.ค. 2554 | −18.7% | +7.9% | +12.6% |
| จีนลดค่าเงินหยวน | 20 ก.ค. 2558 – 11 ก.พ. 2559 | −18.2% | +8.6% | +11.0% |
| Fed ขึ้นดอกเบี้ยและสงครามการค้า | 29 ส.ค. – 24 ธ.ค. 2561 | −23.6% | +4.7% | +4.3% |
| โควิด-19 | 19 ก.พ. – 23 มี.ค. 2563 | −30.1% | −7.2% | −1.7% |
| เงินเฟ้อและดอกเบี้ยขาขึ้น | 19 พ.ย. 2564 – 28 ธ.ค. 2565 | −36.4% | −2.9% | +2.9% |
| สงครามภาษีนำเข้า | 16 ธ.ค. 2567 – 8 เม.ย. 2568 | −24.3% | +13.1% | +15.5% |
ย้อนดูทีละวิกฤต
เลือกวิกฤตเพื่อดูว่าหุ้น ทองโลก และทองแท่งไทยเคลื่อนไหวอย่างไร ทุกเส้นเริ่มที่ 0% ในสัปดาห์ที่หุ้นทำจุดสูงสุด แถบสีแดงอ่อนคือช่วงที่หุ้นร่วง
ช่วงหุ้นร่วง: –
กำลังโหลดข้อมูล…
ทำไมบางวิกฤตทองก็ร่วง
| ทองร่วงจากจุดสูงสุด | XAUUSD | ทองแท่งไทย | กลับไปถึงจุดเดิม |
|---|---|---|---|
| 17 มี.ค. – 27 ต.ค. 2551 | −30.2% | −17.8% | ต.ค. 2552 |
| 6 ก.ย. 2554 – 3 ธ.ค. 2558 | −44.5% | −33.1% | ก.ค. 2563 (เกือบ 9 ปี) |
| 7 ส.ค. 2563 – 28 ก.ย. 2565 | −21.2% | −3.0% | ธ.ค. 2566 |
| 29 ม.ค. – 1 ก.ค. 2569 | −27.7% | −22.6% | ยังไม่กลับ (9 ต.ค. 2569 ยังต่ำกว่า 24%) |
ข่าวสงครามและเหตุการณ์ช็อก
เทียบราคาก่อนเหตุการณ์ 1 วันทำการ กับราคาหลังจากนั้น 1 วัน 1 สัปดาห์ 1 เดือน และ 3 เดือน
| เหตุการณ์ | 1 วัน | 1 สัปดาห์ | 1 เดือน | 3 เดือน |
|---|---|---|---|---|
| อังกฤษโหวตออกจาก EU (24 มิ.ย. 2559) | +3.5% | +3.8% | +3.9% | +5.2% |
| ทรัมป์ชนะเลือกตั้งครั้งแรก (9 พ.ย. 2559) | +1.3% | −4.7% | −8.6% | −4.0% |
| สหรัฐฯ สังหารนายพลโซเลมานี (3 ม.ค. 2563) | +1.7% | +1.7% | +3.7% | +6.3% |
| รัสเซียบุกยูเครน (24 ก.พ. 2565) | +3.7% | +2.2% | +2.6% | −1.6% |
| ธนาคาร SVB ล้ม (10 มี.ค. 2566) | +0.9% | +5.8% | +10.7% | +8.2% |
| ฮามาสโจมตีอิสราเอล (7 ต.ค. 2566) | +1.8% | +3.7% | +9.3% | +13.5% |
| อิหร่านโจมตีอิสราเอล (13 เม.ย. 2567) | −2.0% | −0.6% | −2.3% | −1.0% |
| อิสราเอลโจมตีอิหร่าน (13 มิ.ย. 2568) | +1.8% | −0.1% | −0.9% | +8.4% |
- วันแรกทองขึ้น 7 ใน 8 ครั้ง แต่ขนาดไม่มาก ส่วนใหญ่ 1–4% และมักขึ้นไปแล้วตั้งแต่ข่าวลือ เช่น ก่อนอิหร่านโจมตีอิสราเอลปี 2567 ทองพุ่งไปก่อน พอเหตุการณ์เกิดจริงกลับลง 2%
- หลัง 1 เดือนผลปนกัน ขึ้น 5 ลง 3 และขนาดต่างกันมาก ข่าวสงครามเพียงอย่างเดียวไม่ได้กำหนดทิศทางระยะกลาง สิ่งที่ตามมา เช่น ดอลลาร์ ดอกเบี้ย และการตอบสนองของธนาคารกลาง สำคัญกว่า
- วิกฤตระบบการเงินให้ผลต่อเนื่องกว่า หลัง SVB ล้ม ตลาดคาดว่า Fed ต้องหยุดขึ้นดอกเบี้ย ทองขึ้น 10.7% ใน 1 เดือน
หมายเหตุ: ตัวเลขในตอนนี้วัดจากราคาอ้างอิงรายวันในคลังข้อมูลของ TradeRocket ซึ่งบันทึกตามเวลาไทย เหตุการณ์ที่เกิดช่วงกลางคืนหรือวันหยุดจึงอาจสะท้อนในวันทำการถัดไป
ใส่ทองในพอร์ตหุ้นแล้วช่วยได้แค่ไหน
กำลังโหลดข้อมูล…
ตัวอย่างที่ทอง 20%: ความเสียหายเฉลี่ยลดจาก −29.6% เหลือราว −22.4% ในมุมเงินบาทที่ใช้ทองแท่งไทยและแปลงหุ้นเป็นเงินบาท ลดจาก −27.0% เหลือ −19.6% เพราะบาทที่อ่อนลงช่วงวิกฤตช่วยทั้งสองฝั่ง สังเกตว่าทองช่วยมากในวิกฤตที่เกิดจากความกลัวและความไม่แน่นอน แต่แทบไม่ช่วยในวิกฤตที่เกิดจากดอกเบี้ยขาขึ้นอย่างปี 2565
แผนรับมือวิกฤตสำหรับคนเทรด XAUUSD
- ลด Lot ก่อน ไม่ใช่หลัง ช่วงวิกฤตความผันผวนพุ่ง (GVZ เคยขึ้นถึง 64.5 ในปี 2551 และ 49 ในปี 2563) ใช้หลักจากตอนที่ 4: Stop กว้างขึ้น Lot ต้องเล็กลง
- อย่าซื้อทองเพราะ “วิกฤต = ทองขึ้น” 1–3 สัปดาห์แรกของวิกฤตสภาพคล่อง ทองอาจลงพร้อมทุกอย่าง รอให้ราคายืนยันแนวโน้มก่อน
- ข่าวสงครามมักเป็นแท่งพุ่งแล้วย่อ ไล่ซื้อตอนข่าวออกมีโอกาสได้ราคาสูงสุดของวัน Spread กว้างและราคากระโดด ควรรอแท่งปิดหรือใช้ Limit Order
- เผื่อ Margin ไว้มาก วันที่ทองวิ่ง 5–9% เกิดขึ้นจริง ถ้าใช้ Leverage จนเหลือ Margin น้อย บัญชีอาจถูกปิดสถานะก่อนที่ราคาจะกลับมา
- แยกพอร์ตเทรดกับพอร์ตลงทุน การถือทองแท่งหรือทองในพอร์ตระยะยาว 10–20% เพื่อเป็นประกัน ต่างจากการเทรด XAUUSD ด้วย Leverage ที่ต้องมี Stop ทุกไม้
สินค้าที่เทรดได้ต่างกันตามประเภทบัญชี ตรวจที่หน้าเว็บทางการก่อนเปิด · เทียบเงื่อนไขในตอนที่ 4 ของคอร์ส 101
แบบทดสอบท้ายบท
1. ใน 7 ครั้งที่หุ้น Nasdaq ร่วงหนัก XAUUSD ขึ้นกี่ครั้ง?
2. ทำไมทองร่วงในช่วงตื่นตระหนกเดือนมีนาคม 2563?
3. ทำไมทองแท่งไทยมักให้ผลดีกว่า XAUUSD ในช่วงวิกฤต?
4. ข่าวสงครามเพิ่งออก ทองพุ่ง 2% ภายในชั่วโมง ทางเลือกไหนสอดคล้องกับข้อมูลที่สุด?
คำถามที่พบบ่อย
ทองเป็น Safe Haven จริงไหม
งานวิจัยของ Baur และ Lucey (2010) และ Baur และ McDermott (2010) พบว่าทองทำหน้าที่ Safe Haven ได้ในช่วงที่ตลาดหุ้นตกหนักเป็นระยะสั้น ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลในตอนนี้ คือช่วยได้ในวิกฤตส่วนใหญ่ แต่ไม่ใช่ทุกครั้ง และไม่ได้ช่วยตั้งแต่วันแรกเสมอ
ทำไมใช้ Nasdaq ไม่ใช้ S&P 500
ข้อมูล S&P 500 ที่เผยแพร่ฟรีบน FRED ย้อนหลังได้เพียง 10 ปี ส่วน Nasdaq Composite ย้อนหลังได้ครบช่วงข้อมูลทองของเรา ทั้งสองดัชนีเกิดวิกฤตในช่วงเดียวกัน แต่ Nasdaq ร่วงลึกกว่าเล็กน้อย
ควรถือทองในพอร์ตกี่เปอร์เซ็นต์
ไม่มีตัวเลขที่ถูกสำหรับทุกคน ข้อมูลในตอนที่ 2 และตอนนี้ชี้ว่า 10–30% ช่วยลดการร่วงของพอร์ตหุ้นได้ชัดโดยไม่เสียผลตอบแทนระยะยาวมากนัก แต่ขึ้นกับเป้าหมาย ระยะเวลา และความเสี่ยงที่รับได้ของแต่ละคน
เมื่อเกิดวิกฤต ควรเปิด Buy XAUUSD ทันทีไหม
ข้อมูลไม่สนับสนุน ช่วงแรกของวิกฤตสภาพคล่องทองอาจลงพร้อมหุ้น และข่าวสงครามมักเป็นแท่งพุ่งแล้วย่อ ควรรอให้ราคาสงบและยืนยันแนวโน้ม ใช้ Lot ตามความผันผวน และวาง Stop ทุกไม้
แหล่งข้อมูล (4)
- FRED — NASDAQ Composite Index (NASDAQCOM) — ราคาปิดรายวัน 2549 – 8 ต.ค. 2569
- สมาคมค้าทองคำ — ราคาทองแท่งไทย XAUUSD และค่าเงินบาทอ้างอิงรายวันในคลังข้อมูล TradeRocket
- Baur, D. G. & Lucey, B. M. (2010). Is Gold a Hedge or a Safe Haven? An Analysis of Stocks, Bonds and Gold. Financial Review, 45(2)
- Baur, D. G. & McDermott, T. K. (2010). Is Gold a Safe Haven? International Evidence. Journal of Banking & Finance, 34(8)
บทความนี้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ตัวเลขทั้งหมดคำนวณจากราคาในอดีตโดย TradeRocket และผลในอดีตไม่รับประกันอนาคต TradeRocket มีลิงก์พันธมิตรกับโบรกเกอร์ที่กล่าวถึง ผลิตภัณฑ์ที่มี Leverage มีความเสี่ยงสูงและอาจสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมด
