อะไรทำให้ราคาทองขึ้นลง: ดอกเบี้ยแท้จริง ดอลลาร์ และธนาคารกลาง
เทรดทอง 201 ตอนที่ 1: ราคาทองไทยมาจาก XAUUSD × ค่าเงินบาทอย่างไร ทำไมทองสวนทางกับดอกเบี้ยแท้จริงและดอลลาร์ และธนาคารกลางที่ซื้อทองปีละกว่า 1,000 ตันเปลี่ยนเกมอย่างไร พร้อมกราฟข้อมูลจริง 20 ปี
สารบัญบทความ · 7 หัวข้อ
- ราคาทองแท่งไทยมาจาก 2 ตัวเลข: ราคาทองโลก (XAUUSD) × ค่าเงินบาท (USDTHB) ปี 2569 ทองโลกลง 6% แต่ทองไทยกลับบวก เพราะบาทอ่อนค่า 7%
- ดอกเบี้ยแท้จริง คือต้นทุนของการถือทอง ช่วงปี 2549–2564 ทองเคลื่อนไหวสวนทางกับมันเกือบตลอด (สหสัมพันธ์ −0.93)
- ตั้งแต่ปี 2565 ธนาคารกลางซื้อทองเกิน 1,000 ตันต่อปี ติดกัน 3 ปี มากกว่าค่าเฉลี่ยในอดีตกว่าเท่าตัว ทองจึงขึ้นได้แม้ดอกเบี้ยแท้จริงสูง
- สำหรับการเทรดรายวันถึงรายเดือน: ดอกเบี้ยแท้จริงพุ่งหรือดอลลาร์แข็ง ยังเป็นแรงกดทองอยู่ แต่ไม่ใช่ปัจจัยเดียว
คอร์สเทรดทอง 101 สอนอ่านกราฟ บริหารความเสี่ยง และวางแผน คอร์ส 201 จะตอบคำถามที่ลึกกว่านั้น คือ ทำไมราคาถึงไปทางนั้น เริ่มจาก 3 ปัจจัยใหญ่ที่นักวิเคราะห์ทองทั่วโลกติดตาม ทุกตัวเลขในบทนี้มาจากข้อมูลจริง: ธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขาเซนต์หลุยส์ (FRED), สภาทองคำโลก (World Gold Council) และคลังข้อมูลราคาทองของ TradeRocket
ราคาทองไทยมาจากไหน
ทองคำแท่ง 96.5% หนัก 1 บาท (15.244 กรัม) มีเนื้อทองคำบริสุทธิ์ 14.71 กรัม หรือ 0.4729 ออนซ์ ราคาทองไทยจึงคำนวณได้ใกล้เคียงมากจากสูตรนี้
ลองกับราคาวันที่ 8 ต.ค. 2569: 4,125 × 33.67 × 0.4729 ≈ 65,680 บาท ขณะที่สมาคมค้าทองคำประกาศราคาขายออก 65,750 บาท ห่างกันไม่ถึง 0.1% ส่วนต่างที่เหลือคือค่าดำเนินการและการปัดราคาทีละ 50 บาท
| ช่วงเวลา | XAUUSD | ค่าเงินบาท | ทองแท่งไทย (ขายออก) |
|---|---|---|---|
| ทั้งปี 2568 2 ม.ค. 68 → 30 ธ.ค. 68 | +65.7% 2,637.5 → 4,371.5 | แข็งค่า 8.1% 34.27 → 31.49 | +52.5% 42,750 → 65,200 |
| ปี 2569 ถึงวันนี้ 2 ม.ค. 69 → 8 ต.ค. 69 | −6.0% 4,389 → 4,125 | อ่อนค่า 7.3% 31.39 → 33.67 | +0.8% 65,250 → 65,750 |
ปี 2568 คนไทยที่ถือทองได้กำไรน้อยกว่าทองโลก เพราะบาทแข็งค่ากินกำไรไปราว 13 จุดเปอร์เซ็นต์ ส่วนปี 2569 กลับกัน ทองโลกติดลบแต่ทองไทยยังบวก เพราะบาทอ่อนค่าชดเชย ถ้าคุณเทรด XAUUSD กำไรขาดทุนเป็นดอลลาร์ ค่าเงินบาทจะมีผลตอนถอนเงินกลับเป็นบาทเท่านั้น
ดอกเบี้ยแท้จริง: ต้นทุนของการถือทอง
ทองไม่จ่ายดอกเบี้ยหรือเงินปันผล การถือทองจึงมีต้นทุนแฝง คือดอกเบี้ยที่เราน่าจะได้ถ้าเอาเงินไปซื้อพันธบัตรแทน แต่ดอกเบี้ยที่นักลงทุนสนใจจริง ๆ คือดอกเบี้ยหลังหักเงินเฟ้อ เรียกว่า ดอกเบี้ยแท้จริง (Real Yield)
ต้นเดือนตุลาคม 2569: พันธบัตร 10 ปีให้ผลตอบแทน 5.27% ตลาดคาดเงินเฟ้อ 2.36% ต่อปี ดอกเบี้ยแท้จริงจึงราว 2.9% ซึ่งตรงกับผลตอบแทนของพันธบัตรชนิดป้องกันเงินเฟ้อ (TIPS) อายุ 10 ปี ที่ 2.91% ตัวเลขนี้ FRED ใช้รหัส DFII10
ตัวเลข −27% และ −15% คือความสัมพันธ์แบบตำรา ดอกเบี้ยแท้จริงขึ้น ทองลง ส่วน +183% คือสิ่งที่ตำราอธิบายไม่ได้ ลองดูในกราฟว่าความสัมพันธ์เปลี่ยนไปตอนไหน
วิธีอ่านค่าสหสัมพันธ์: ค่าอยู่ระหว่าง −1 ถึง +1 ค่าติดลบมากแปลว่าสองตัวเคลื่อนไหวสวนทางกันสม่ำเสมอ ใกล้ 0 แปลว่าไม่เกี่ยวกัน กราฟนี้กลับด้านแกนขวาไว้ เส้นสองเส้นที่วิ่งไปทางเดียวกันจึงหมายถึงความสัมพันธ์แบบสวนทาง กดปุ่มกลับด้านเพื่อดูแบบปกติได้
ดอลลาร์: ไม้บรรทัดที่ใช้วัดราคาทอง
ทองคำซื้อขายในตลาดโลกเป็นดอลลาร์ เมื่อดอลลาร์แข็งค่า ผู้ซื้อที่ถือเงินสกุลอื่นต้องจ่ายแพงขึ้นเพื่อซื้อทองปริมาณเท่าเดิม ความต้องการจึงมักลดลง ในทางกลับกัน ดอลลาร์อ่อนค่าทำให้ทองถูกลงในสายตาคนทั้งโลก
บทนี้ใช้ ดัชนีดอลลาร์แบบกว้าง (Nominal Broad U.S. Dollar Index) ของธนาคารกลางสหรัฐฯ ซึ่งเทียบกับ 26 สกุลเงินคู่ค้า ไม่ใช่ DXY ที่นักเทรดคุ้นเคยซึ่งเทียบกับ 6 สกุล โดยเงินยูโรมีน้ำหนักราว 58% ทั้งสองตัวเคลื่อนไหวคล้ายกัน กดปุ่ม “ดอลลาร์” ในกราฟด้านบนเพื่อดู
| การเปลี่ยนแปลงรายเดือน | 2549–2564 | 2565–2569 |
|---|---|---|
| สหสัมพันธ์ทองกับดอกเบี้ยแท้จริง | −0.57 | −0.47 |
| สหสัมพันธ์ทองกับดอลลาร์ | −0.36 | −0.56 |
| ดอกเบี้ยแท้จริงขึ้น 1 จุด% ทองเปลี่ยนเฉลี่ย | −12.6% | −9.2% |
| ดอลลาร์แข็งค่า 1% ทองเปลี่ยนเฉลี่ย | −1.0% | −1.8% |
| สองปัจจัยรวมกันอธิบายการขึ้นลงรายเดือนได้ | 36% | 34% |
คำนวณโดย TradeRocket จากค่าเฉลี่ยรายเดือน: XAUUSD จากคลังข้อมูลของเว็บ, DFII10 และ DTWEXBGS จาก FRED (พ.ค. 2549 – ต.ค. 2569) ตัวเลขผลกระทบเป็นค่าความชันของสมการถดถอยทีละปัจจัย
ช่วงหลังดอลลาร์มีบทบาทมากขึ้น ขณะที่ผลของดอกเบี้ยแท้จริงต่อหนึ่งหน่วยเบาลง แต่ทั้งสองยุค สองปัจจัยนี้อธิบายการขึ้นลงของทองได้แค่ราว 1 ใน 3 ส่วนที่เหลือมาจากแรงซื้อขายอื่น และแรงที่ใหญ่ที่สุดในช่วงหลังคือธนาคารกลาง
ธนาคารกลาง: ผู้ซื้อรายใหญ่ที่เปลี่ยนเกม
ปี 2565 ธนาคารกลางทั่วโลกซื้อทองสุทธิ 1,082 ตัน สูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ตามที่ WGC รายงานในเวลานั้น และซื้อเกิน 1,000 ตันต่อเนื่องอีก 2 ปี ปีเดียวกันนั้นทุนสำรองเงินตราต่างประเทศของธนาคารกลางรัสเซียถูกอายัดจากการคว่ำบาตร หลายฝ่ายมองว่าเป็นจุดที่ทำให้ธนาคารกลางจำนวนมากหันมาถือทองคำ ซึ่งเก็บไว้ในประเทศตัวเองได้และไม่ขึ้นกับรัฐบาลใด
นอกจากธนาคารกลาง ปี 2568 ยังมีเงินไหลเข้ากองทุน ETF ทองคำทั่วโลก 801 ตัน และการซื้อทองแท่งกับเหรียญ 1,374 ตัน สูงสุดในรอบ 12 ปี ความต้องการทองรวมทั้งปีทะลุ 5,000 ตันเป็นครั้งแรก (WGC) แรงซื้อเหล่านี้คือ “ส่วนที่เหลือ” ที่ดอกเบี้ยแท้จริงกับดอลลาร์อธิบายไม่ได้
นำไปใช้กับการเทรดอย่างไร
ลองตั้งสถานการณ์: ถ้าเดือนหน้าดอกเบี้ยแท้จริงและดอลลาร์เปลี่ยนไปแบบนี้ สถิติในอดีตบอกว่าทองน่าจะเปลี่ยนเท่าไร และคลาดเคลื่อนได้กว้างแค่ไหน
ผลที่ได้มักเป็นตัวเลขไม่กี่เปอร์เซ็นต์ แต่แถบความคลาดเคลื่อนกว้างกว่านั้นมาก นี่คือบทเรียนสำคัญ: ปัจจัยพื้นฐานบอกทิศทางของแรงกด ไม่ได้บอกราคาเป้าหมาย ใช้มันเพื่อเลือกข้าง แล้วใช้กราฟ แนวรับแนวต้าน และ Stop Loss จากคอร์ส 101 เพื่อหาจุดเข้าและคุมความเสี่ยง
- เช็กทุกสัปดาห์ 3 ตัว ดอกเบี้ยแท้จริง 10 ปี (FRED: DFII10), ดัชนีดอลลาร์ และข่าวธนาคารกลางซื้อขายทอง จดว่าแต่ละตัวหนุนหรือกดทอง
- ดูว่าเปลี่ยนเร็วแค่ไหน ดอกเบี้ยแท้จริงขยับ 0.2–0.3 จุด% ในสัปดาห์เดียวถือว่ามาก มักมาพร้อมข่าวเงินเฟ้อหรือการประชุม Fed ตามปฏิทินใน ตอนที่ 8 ของคอร์ส 101
- ใช้เป็นตัวกรอง ไม่ใช่ตัวเข้า ถ้าปัจจัยทั้งสามกดทองพร้อมกัน ระวังการเปิด Buy สวนแรง หรือลดขนาดไม้ลง ถ้าหนุนพร้อมกัน ให้ความสำคัญกับจังหวะ Buy ที่แนวรับ
- เตรียมรับกรณีที่ตำราผิด ปี 2565–2569 แสดงให้เห็นว่าทองขึ้นได้แม้ปัจจัยคลาสสิกไม่หนุน อย่าถือไม้ขาดทุนต่อเพียงเพราะ “ดอกเบี้ยแท้จริงสูง ทองต้องลง” ให้ Stop Loss ทำงานตามแผน
ทั้งสองโบรกมีบัญชีทดลองฟรี · เทียบเงื่อนไขในตอนที่ 4 ของคอร์ส 101
ทดสอบความเข้าใจ
1. ทองโลกลง 2% แต่ค่าเงินบาทอ่อนค่า 3% ในวันเดียวกัน ทองแท่งไทยน่าจะเป็นอย่างไร?
2. พันธบัตรสหรัฐฯ 10 ปีให้ 4.5% ตลาดคาดเงินเฟ้อ 2.5% ดอกเบี้ยแท้จริงประมาณเท่าไร?
3. เดือนที่ดอกเบี้ยแท้จริงพุ่งขึ้นแรง สถิติบอกว่าทองมักเป็นอย่างไร?
4. ปัจจัยใดช่วยอธิบายว่าทำไมทองขึ้นแรงช่วงปี 2565–2569 แม้ดอกเบี้ยแท้จริงสูง?
คำถามที่พบบ่อย
ดูดอกเบี้ยแท้จริงได้ที่ไหน?
ค้นหารหัส DFII10 บนเว็บไซต์ FRED ของธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขาเซนต์หลุยส์ อัปเดตทุกวันทำการ หรือดูผลตอบแทนพันธบัตร 10 ปีลบด้วยอัตราเงินเฟ้อคาดการณ์ (รหัส T10YIE) ก็ได้ตัวเลขใกล้เคียงกัน
DXY กับดัชนีดอลลาร์ในบทนี้ต่างกันอย่างไร?
DXY เทียบดอลลาร์กับ 6 สกุล โดยยูโรมีน้ำหนักมากที่สุด ดัชนีแบบกว้างของธนาคารกลางสหรัฐฯ เทียบกับ 26 สกุลตามสัดส่วนการค้า รวมถึงหยวน เปโซเม็กซิโก และเงินเอเชีย ทั้งสองเคลื่อนไหวคล้ายกัน บทนี้ใช้แบบกว้างเพราะมีข้อมูลสาธารณะย้อนหลังครบ
ถ้าความสัมพันธ์เปลี่ยนได้ ยังควรใช้อยู่ไหม?
ควรใช้ แต่ต้องรู้ข้อจำกัด ในระดับรายเดือนความสัมพันธ์แบบสวนทางยังเห็นชัดทั้งสองยุค สิ่งที่เปลี่ยนคือราคาพื้นฐานระยะยาว ซึ่งได้แรงหนุนจากธนาคารกลาง ใช้ปัจจัยเหล่านี้ประเมินแรงกดหรือแรงหนุน แล้วตัดสินใจเข้าออกด้วยกราฟและแผนเทรด
ทำไมสูตรทองไทยใช้ 0.4729?
ทองแท่ง 1 บาทหนัก 15.244 กรัม ความบริสุทธิ์ 96.5% มีทองบริสุทธิ์ 14.71 กรัม หารด้วย 31.1035 กรัมต่อออนซ์ ได้ 0.4729 ออนซ์ ราคาประกาศจริงของสมาคมค้าทองคำอาจต่างจากสูตรเล็กน้อยเพราะค่าดำเนินการและการปัดราคาทีละ 50 บาท
แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง (9)
- FRED — Market Yield on U.S. Treasury Securities at 10-Year Constant Maturity, Inflation-Indexed (DFII10)
- FRED — Nominal Broad U.S. Dollar Index (DTWEXBGS)
- FRED — 10-Year Treasury Constant Maturity (DGS10) และ 10-Year Breakeven Inflation Rate (T10YIE)
- World Gold Council — Gold Demand Trends Full Year 2025: Central banks
- World Gold Council — Gold Demand Trends Full Year 2025
- World Gold Council — Gold Demand Trends Full Year 2023: Central banks
- World Gold Council — Gold Demand Trends Q2 2026: Central banks
- Thai PBS Verify — ทองคำสำรองของธนาคารแห่งประเทศไทยและการซื้อ 90 ตันในปี 2564
- Erb, C. & Harvey, C. (2013). The Golden Dilemma. NBER Working Paper 18706
บทความนี้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ตัวเลขความสัมพันธ์และเครื่องคำนวณสถานการณ์มาจากสถิติในอดีต ไม่รับประกันผลในอนาคต ราคาทองไทยจากสูตรเป็นค่าประมาณ TradeRocket มีลิงก์พันธมิตรกับโบรกเกอร์ที่กล่าวถึง ผลิตภัณฑ์ที่มี Leverage มีความเสี่ยงสูงและอาจสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมด