จิตวิทยาการเทรดทองและการขยายพอร์ต: ทำตามระบบให้ได้ แล้วโตอย่างปลอดภัย
เทรดทอง 201 ตอนที่ 8 (ตอนจบ): ระบบทองที่กำไรใน 20 ปีก็เคยแพ้ติดกัน 6 ไม้และติดลบนาน 3 ปีครึ่ง ดูว่านิสัยปิดกำไรเร็ว เพิ่ม Lot เอาคืน และไล่ซื้อทองตอนพุ่ง ทำลายผลอย่างไร พร้อมเครื่องจำลองการขยายพอร์ตด้วย % ความเสี่ยงคงที่
สารบัญบทความ · 9 หัวข้อ
- ระบบทองในตอนที่ 7 กำไรใน 20 ปี แต่เคย แพ้ติดกัน 5–6 ไม้ถึง 6 ครั้ง และเคยไม่ทำจุดสูงสุดใหม่นาน 3 ปีครึ่ง คนที่เลิกตอนพอร์ตลงหนักสุดพลาดกำไร +78.5R ที่ตามมา
- นิสัย ปิดกำไรเร็ว ถือขาดทุนนาน ทำให้ชนะบ่อยขึ้นจาก 49% เป็น 71% แต่ผลเฉลี่ยต่อไม้ลดจาก +0.44R เหลือ +0.10R
- เพิ่ม Lot หลังแพ้เพื่อเอาคืน ทำให้พอร์ตลดลงเกินครึ่งในหลายลำดับเหตุการณ์ แม้ระบบจะมีกำไร
- ขยายพอร์ตด้วย % ความเสี่ยงคงที่ ไม่ใช่ด้วยความมั่นใจ เสี่ยง 1% พอร์ตลดลงสูงสุดราว 9–13% เสี่ยง 5% มีโอกาสพอร์ตลดเกินครึ่งราว 1 ใน 11
ตลอด 7 ตอนที่ผ่านมา เราสร้างระบบและพิสูจน์ด้วยข้อมูลแล้ว ตอนสุดท้ายนี้ว่าด้วยสิ่งที่ข้อมูลในกราฟไม่ได้บอก คือ คนที่กดเทรด ระบบที่ดีจะไร้ค่าถ้าเราทำตามมันไม่ได้ในช่วงที่แย่ที่สุด และพอร์ตที่โตเร็วเกินไปมักจบด้วยการพังเร็ว
ทำไมระบบดีแต่คนเทรดยังขาดทุน
ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าตลาดโกง แต่สะท้อนว่า สมองคนไม่ได้ออกแบบมาเพื่อเทรด เราเกลียดการขาดทุนมากจนยอมถือไม้ที่ผิดไว้ หวังให้ราคากลับมา เราอยากล็อกกำไรเร็วเพราะกลัวกำไรหาย และเรามั่นใจเกินจริงหลังชนะติดกันไม่กี่ไม้ งานวิจัยเรียกพฤติกรรมแรกว่า Disposition Effect (Shefrin และ Statman 1985) Odean (1998) พบว่านักลงทุนขายหุ้นที่กำไรเร็วกว่าหุ้นที่ขาดทุนราว 1.5 เท่า
แพ้ติดกันเป็นเรื่องปกติของระบบที่ดี
ระบบ Breakout 20 วันในตอนที่ 7 ชนะ 49% ได้เฉลี่ย +0.44R ต่อไม้ แต่ตลอด 266 ไม้ใน 20 ปี มันผ่านช่วงเหล่านี้
| เหตุการณ์ | เกิดขึ้นจริง |
|---|---|
| แพ้ติดกัน 5 ไม้ขึ้นไป | 6 ครั้ง: ธ.ค. 2551, ส.ค. 2556, ม.ค. 2557, พ.ย. 2561, พ.ย. 2564 และ ก.ย. 2566 (6 ไม้) |
| พอร์ตลดลงจากจุดสูงสุดมากที่สุด | −8.3R ระหว่าง ก.ย. 2555 – ม.ค. 2557 |
| ไม่ทำจุดสูงสุดใหม่นานที่สุด | ก.ย. 2555 – ก.พ. 2559 ราว 3 ปีครึ่ง |
| ถ้าเลิกใช้ระบบตอนพอร์ตลงหนักสุด (ม.ค. 2557) | พลาด 163 ไม้ที่ตามมา รวม +78.5R |
คำนวณโดย TradeRocket จากราคาปิด XAUUSD พ.ค. 2549 – ต.ค. 2569 ระบบเดียวกับตอนที่ 7: Buy เมื่อปิดเหนือจุดสูงสุด 20 วัน Stop 1.5 เท่าของ ATR เป้า 2R ถือไม่เกิน 40 วัน ต้นทุน $0.40
ลองคำนวณเองว่าระบบของคุณควรเจอแพ้ติดกันกี่ไม้ ถ้าเตรียมใจไว้ก่อน วันที่มันเกิดจะไม่ตกใจจนเลิกกลางทาง
โอกาสเจอแพ้ติดกัน 8 ไม้ขึ้นไป: – · ตัวเลขนี้สมมติว่าแต่ละไม้เป็นอิสระต่อกัน ในตลาดจริง ไม้ที่แพ้มักกระจุกในช่วงตลาดไม่เข้าทางระบบ จึงอาจแย่กว่านี้
3 นิสัยที่ทำลายระบบที่ดี: ทดสอบกับข้อมูลจริง
เราใช้จุดเข้าชุดเดียวกับตอนที่ 7 แล้วเปลี่ยนแค่พฤติกรรมหลังเข้าเทรด เพื่อดูว่านิสัยแต่ละแบบเปลี่ยนผลอย่างไร
| พฤติกรรม | อัตราชนะ | ผลเฉลี่ยต่อไม้ | พอร์ตลดลงสูงสุด | เงิน $1,000 เสี่ยง 1% ใน 20 ปี |
|---|---|---|---|---|
| ทำตามระบบ | 49% | +0.44R | −8% | $3,091 |
| ปิดกำไรที่ 1R แต่ขยาย Stop เป็น 2 เท่าเมื่อขาดทุน | 71% | +0.10R | −24% | $1,281 |
| เพิ่มความเสี่ยงเป็น 2 เท่าหลังแพ้ทุกไม้ (สูงสุด 8 เท่า) | 49% | ขึ้นกับลำดับไม้ | −37% | $14,863 ตามลำดับจริง แต่ 12% ของลำดับไม้ทำพอร์ตลดเกินครึ่ง |
คำนวณโดย TradeRocket จากราคาปิด XAUUSD พ.ค. 2549 – ต.ค. 2569 แถวที่ 3 สลับลำดับ 266 ไม้ 1,000 รอบ พอร์ตลดลงสูงสุดใช้ค่ากลางของทุกรอบ ผลเฉลี่ยต่อไม้คิดเทียบกับ Stop เดิม
- ปิดกำไรเร็ว ถือขาดทุนนาน ทำให้รู้สึกดีเพราะชนะ 7 ใน 10 ไม้ แต่ไม้ที่แพ้แต่ละครั้งเสียหนักกว่าเดิม 2 เท่า กำไรต่อไม้หายไป 3 ใน 4 และพอร์ตลดลงหนักขึ้น 3 เท่า นี่คือ Disposition Effect ในรูปตัวเลข
- เพิ่ม Lot เพื่อเอาคืน ในข้อมูลนี้ทำกำไรรวมได้มากขึ้น เพราะระบบมีกำไรอยู่แล้ว แต่ต้องแลกกับพอร์ตที่ลดลงราว 40% เป็นปกติ ถ้าระบบได้เปรียบน้อยกว่าที่คิดเพียงครึ่งหนึ่ง โอกาสพอร์ตลดเกินครึ่งเพิ่มเป็นราว 43% คนส่วนใหญ่เลิกเทรดก่อนถึงจุดนั้น
- เลิกระบบหลังแพ้ติดกัน แล้วหาระบบใหม่ ทำให้เราออกตรงจุดที่แย่ที่สุดเสมอ ระบบในตอนที่ 7 ทำกำไร +78.5R หลังจุดต่ำสุดของปี 2557
ทองแท่งไทย: ไล่ซื้อตอนราคาพุ่ง (FOMO)
อารมณ์กลัวตกรถไม่ได้เกิดแค่กับเทรดเดอร์ XAUUSD ลองดูราคาทองแท่งของสมาคมค้าทองคำ ถ้าซื้อหลังราคาวิ่งขึ้นหรือลงแรงในสัปดาห์เดียว แล้วขายคืนที่ราคารับซื้อ
| ซื้อทองแท่งเมื่อ | จำนวนครั้ง | ผลหลังราว 1 เดือน | ผลหลังราว 3 เดือน |
|---|---|---|---|
| ราคาขึ้นเกิน 5% ใน 5 วันประกาศ | 32 | −1.44% · กำไร 38% ของครั้ง | −2.31% · กำไร 32% |
| วันใดก็ได้ | 1,246 | +0.14% · กำไร 47% | +1.46% · กำไร 54% |
| ราคาลงเกิน 5% ใน 5 วันประกาศ | 28 | +0.74% · กำไร 54% | +2.50% · กำไร 56% |
คำนวณโดย TradeRocket จากราคาทองแท่งสมาคมค้าทองคำ พ.ค. 2549 – ต.ค. 2569 ซื้อที่ราคาขายออก ขายคืนที่ราคารับซื้อ (รวมส่วนต่างแล้ว) “1 เดือน” และ “3 เดือน” คือ 20 และ 60 วันที่มีประกาศราคา นับเหตุการณ์ห่างกันอย่างน้อย 5 วัน กลุ่มขึ้นและลงแรงมีไม่ถึง 35 ครั้ง ใช้ดูแนวโน้มเท่านั้น
ความหมาย: ช่วงที่ข่าวพาดหัว “ทองพุ่งทำสถิติ” และหน้าร้านทองคนต่อคิว มักไม่ใช่จังหวะซื้อที่ดี ในทางกลับกัน วันที่ทุกคนกลัว ผลในอดีตกลับดีกว่า แต่จำนวนครั้งน้อย จึงควรใช้เป็นเหตุผลให้ ไม่ไล่ราคา มากกว่าเป็นสัญญาณซื้อ
ขยายพอร์ตด้วย % ไม่ใช่ด้วยความมั่นใจ
เมื่อระบบผ่านการทดสอบแล้ว คำถามต่อไปคือควรเสี่ยงไม้ละเท่าไร เครื่องมือนี้ใช้ 266 ไม้จริงของระบบในตอนที่ 7 เริ่มจาก $1,000 เสี่ยงเป็น % ของเงินในพอร์ต ณ ขณะนั้น เส้นสีทองคือลำดับไม้จริง เส้นจางคือลำดับเดียวกันที่สลับใหม่ 30 แบบ เพราะในอนาคต ไม้ที่แพ้อาจมากองรวมกันตอนต้นก็ได้
กำลังโหลดข้อมูล…
| เสี่ยงต่อไม้ | เงิน $1,000 ใน 20 ปี | พอร์ตลดลงสูงสุด ค่ากลาง / 95% | ถ้าระบบได้เปรียบเหลือครึ่ง |
|---|---|---|---|
| 1% | $3,091 | −9% / −13% | $1,725 · −13% / −20% |
| 2% | $8,970 | −17% / −25% | $2,801 · −25% / −36% |
| 5% | $152,233 | −38% / −52% | $8,421 · −54% / −70% |
คำนวณโดย TradeRocket สลับลำดับ 266 ไม้ 1,000 รอบ (ตรงกับเครื่องมือด้านบน) “ได้เปรียบเหลือครึ่ง” หักผลทุกไม้ลง 0.22R เหลือเฉลี่ย +0.22R ต่อไม้ ผลในอดีตไม่รับประกันอนาคต
ระบบนี้เข้าเทรดแค่ราว 13 ไม้ต่อปี เสี่ยง 1% จึงโตเฉลี่ยราว 5.7% ต่อปี ความจริงข้อนี้ไม่น่าตื่นเต้น แต่สำคัญ: พอร์ตโตเร็วขึ้นได้จากการเติมเงินทุน หรือเพิ่มระบบที่ไม่ซ้ำกัน ไม่ใช่จากการเพิ่ม % ความเสี่ยง
แผนขยายพอร์ตทีละขั้น
- เริ่มจากบัญชีทดลองหรือ Cent Forward Test ตามตอนที่ 7 อย่างน้อย 1–3 เดือน หรือ 30 ไม้ บัญชี Cent ทำให้วาง Stop ตาม ATR ได้แม้ทุนน้อย
- ย้ายไปบัญชีปกติเมื่อทุนพอกับกฎ 1% ตอนนี้ Stop 1.5 เท่าของ ATR ห่างราว $49 ไม้ 0.01 Lot จึงเสี่ยง $49 ต้องมีทุนราว $4,900 ถึงจะเสี่ยงแค่ 1% (ใช้เครื่องคำนวณใน ตอนที่ 6)
- ให้ % คงที่ทำงานแทนความรู้สึก เสี่ยง 1% ของเงิน ณ วันนั้น พอร์ตโตขึ้น Lot ก็โตขึ้นเอง พอร์ตลดลง Lot ก็เล็กลงเอง ไม่ต้องตัดสินใจเพิ่มหรือลด
- ทบทวนทุก 50 ไม้ ไม่ใช่ทุกไม้ เทียบอัตราชนะและผลเฉลี่ยกับ Backtest ถ้าอยู่ในช่วงที่คาดไว้ ทำต่อ ถ้าแย่กว่าช่วงที่แย่ที่สุดในการทดสอบชัดเจน หยุดแล้วหาสาเหตุ
- ลดความเสี่ยงครึ่งหนึ่งเมื่อพอร์ตลด 10% แล้วกลับมาเท่าเดิมเมื่อพอร์ตกลับไปที่จุดสูงสุด ช่วยให้ช่วงแย่ไม่ลากยาวจนหมดกำลังใจ
- ถอนกำไรบางส่วนเป็นระยะ และห้ามเติมเงินเพื่อ “กู้” พอร์ตระหว่างแพ้ติดกัน เติมเงินได้เฉพาะตามแผนที่ตั้งไว้ล่วงหน้า
กติกาส่วนตัวกันอารมณ์
บันทึกอารมณ์ไว้ในสมุดเทรดจาก ตอนที่ 10 ของคอร์ส 101 เพิ่มช่อง “ทำตามแผนไหม” และ “รู้สึกอย่างไร” หลังผ่านไป 50 ไม้ คุณจะเห็นว่าไม้ที่แพ้หนักส่วนใหญ่ เกิดตอนไหน
เงื่อนไขบัญชีเปลี่ยนได้ ตรวจที่หน้าเว็บทางการก่อนเปิด · เทียบเงื่อนไขในตอนที่ 4 ของคอร์ส 101
ทดสอบความเข้าใจ
1. ระบบชนะ 49% แพ้ติดกัน 6 ไม้ ควรทำอย่างไร?
2. ปิดกำไรเร็วและขยาย Stop เมื่อขาดทุน ทำให้อัตราชนะเพิ่มเป็น 71% ผลรวมเป็นอย่างไร?
3. วิธีขยายพอร์ตที่ปลอดภัยที่สุดคืออะไร?
4. ทองแท่งขึ้นแรงทำสถิติ คนต่อคิวซื้อ ข้อมูลในอดีตบอกอะไร?
คำถามที่พบบ่อย
ควรเสี่ยงไม้ละกี่ %?
ผู้เริ่มต้นและระบบที่ยังไม่ผ่าน Forward Test ควรอยู่ที่ 0.5–1% ระบบที่ผ่านการทดสอบและเทรดจริงมาแล้วหลายร้อยไม้อาจขยับเป็น 1–2% เกินกว่านั้น พอร์ตจะลดลงหนักจนคนส่วนใหญ่ทำตามระบบต่อไม่ได้
แพ้ติดกันแล้วควรหยุดพักไหม?
พักได้ถ้ากติกาเขียนไว้ล่วงหน้า เช่น ขาดทุนถึง 3R ในวันเดียวให้ปิดจอ หรือลดความเสี่ยงครึ่งหนึ่งเมื่อพอร์ตลด 10% สิ่งที่ไม่ควรทำคือหยุดหรือเปลี่ยนระบบเพราะความรู้สึก เพราะมักเกิดตรงจุดที่แย่ที่สุด
เมื่อไรควรเลิกใช้ระบบจริง ๆ?
เมื่อผลเทรดจริงชุดใหญ่ (ราว 50–100 ไม้) แย่กว่าช่วงที่แย่ที่สุดในการทดสอบอย่างชัดเจน หรือเหตุผลเบื้องหลังระบบเปลี่ยนไป เช่น ตลาดเปลี่ยนโครงสร้าง ไม่ใช่เพราะแพ้ติดกันไม่กี่ไม้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ
การเพิ่ม Lot หลังแพ้ (Martingale) ทำกำไรได้ในตารางนี้ ทำไมยังไม่แนะนำ?
เพราะมันได้กำไรจากระบบที่มีกำไรอยู่แล้ว และแลกกับพอร์ตที่ลดลงราว 40% เป็นเรื่องปกติ ถ้าความได้เปรียบเล็กกว่าที่คิด โอกาสพอร์ตลดเกินครึ่งจะสูงมาก ระบบที่ไม่มีความได้เปรียบเลยบวกกับ Martingale คือเส้นทางไปสู่การล้างพอร์ต
ทบทวนคอร์สเทรดทอง 201
แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง (8)
- สมาคมค้าทองคำ — ต้นทางคลังข้อมูลราคาทองแท่งและ XAUUSD ของ TradeRocket ผลทดสอบทั้งหมดในบทนี้คำนวณโดย TradeRocket
- ESMA (27 มี.ค. 2018). ESMA agrees to prohibit binary options and restrict CFDs to protect retail investors
- Chague, F., De-Losso, R., & Giovannetti, B. (2019). Day Trading for a Living? Working paper, SSRN 3423101
- Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk. Econometrica, 47(2)
- Tversky, A., & Kahneman, D. (1992). Advances in Prospect Theory: Cumulative Representation of Uncertainty. Journal of Risk and Uncertainty, 5(4)
- Shefrin, H., & Statman, M. (1985). The Disposition to Sell Winners Too Early and Ride Losers Too Long. The Journal of Finance, 40(3)
- Odean, T. (1998). Are Investors Reluctant to Realize Their Losses? The Journal of Finance, 53(5)
- Barber, B. M., & Odean, T. (2000). Trading Is Hazardous to Your Wealth. The Journal of Finance, 55(2)
บทความนี้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ระบบและตัวเลขในบทความเป็นตัวอย่างประกอบการสอน คำนวณจากราคาปิดรายวัน ผลในอดีตไม่รับประกันอนาคต TradeRocket มีลิงก์พันธมิตรกับโบรกเกอร์ที่กล่าวถึง ผลิตภัณฑ์ที่มี Leverage มีความเสี่ยงสูงและอาจสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมด
